İqlimşünas alim Xəzərin səviyyəsi ilə bağli fikirlərini bölüşüb 2022-08-19 12:41:00 / MÜHÜM HADİSƏLƏR

AMEA akademik H.Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun şöbə müdiri, coğrafiya elmləri doktoru Səid Səfərov “Kaspi”  qəzetinə verdiyi müsahibəsində Xəzər dənizinin səviyyəsi ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.       

Dənizin insanların həyatında, ölkənin iqtisadiyyatında oynadığı rol böyükdür. Ona görə də Xəzərin suyunun getdikcə azalması böyük problemlərə yol açır.  Coğrafiyaçı alim dənizin səviyyə tərəddüdlərinin  iqlim amilləri ilə bağlı olduğunu və səviyyəsinin onun su balansı ilə müəyyən olunduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, səviyyənin gəlir hissəsi ona tökülən çaylar və yağıntılardan, çıxar hissəsi isə buxarlanmadan asılıdır. Və əgər buxarlanma çayların gətirdiyi və yağıntıların suyundan çoxdursa səviyyə aşağı düşür, əksinə olduqda isə səviyyə qalxır. Tarix boyu bu proses belə davam edib.

Xəzərə gələn suyun 80 faizinin Volqa çayının payına düşdüyünü diqqətə çatdıran alim dənizin indiki vəziyyətinin  çayın suyunun kəskin buxarlanması və Volqa boyu tikilən çoxlu sayda su anbarlarının olması ilə əlaqələndirir.

İqlimşünas alim küləklərin istiqamətinin, sürətinin dəyişməsini qlobal hava dövranına təsirini də qeyd edib. Onun sözlərinə görə Xəzərin səviyyəsinin yuxarı olduğu dövrdə şimal və şimal-qərb istiqamətlərində əsən küləklər, aşağı olduğu dövrdə isə  Orta Asiyadan əsən şərq küləkləri üstünlük təşkil edib.

Alim onu da vurğulayıb  ki, Coğrafiya İnstitutunun əməkdaşı Elnur Səfərov bir illik razılaşma əsasında Cenevrədəki alimlərlə birgə bu istiqamətdə eksperimentlər aparır, Cənubi osilyasiya indeksinin təsirlərini araşdırır.

    Copyright © AMEA Akademik H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu, 2023